เกณฑ์การตัดสินโคเนื้อ
หลักเกณฑ์การประเมินคุณภาพและลักษณะของพ่อแม่โคพันธุ์อเมริกันบราห์มัน และพื้นเมือง
1. ลักษณะมาตรฐานของโคพันธุ์อเมริกันบราห์มัน
จากสมคมผู้บำรุงพันธุ์โคอเมริกันบราห์มันแห่งสหรัฐอเมริกาได้จัดทำเป็นคู่มือให้แก่ผู้เลี้ยงโคได้ศึกษาดังนี้
คะแนน
พ่อพันธุ์
แม่พันธุ์
1. ลักษณะทั่วไป
.
.
1.1 ขนาดและน้ำหนัก เจริญเติบโตดีได้ขนาดตามอายุ โครงร่างของลำตัวต้องลึก กว้าง และยาวสมตัว
10
10
1.2 ลักษณะรูปร่าง ลำตัวกว้าง ลึกปานกลาง ได้สัดส่วน หลังและใต้ท้องตรง ซอกขาเต็ม
8
8
1.3 คุณภาพ ผิวหนังนุ่ม หยุ่น หนาปานกลาง ขนสั้น มีกล้ามเนื้อยาวและเห็นได้ชัด
4
4
รวม
22
22
2. คุณลักษณะรูปร่าง ส่วนต่างๆ ของร่างกาย
.
.
2.1 ไหล่และอก อกผายกว้างและลึก ไหล่เต็มกว้าง เสือร้องไห้ไม่อูมนูน
8
8
2.2 ลำตัว
.
.
2.2.1 สันหลังและซี่โครง โค้งกว้าง ยาวได้สัดส่วนกับความลึกของลำตัว
9
9
2.2.2 ส่วนสัน กว้าง หนา ตรง และแน่นเรียบสม่ำเสมอกลมกลืน
8
8
2.3 ส่วนท้าย
.
.
2.3.1 สันสะโพก ยาวและกว้างเกือบเป็นเส้นตรงเชื่อมกับเอวได้เรียบสนิท โคนหางแนบสนิทกับส่วนท้าย  
8
8
2.3.2 เชิงกราน ต่ำกว่าระดับสันหลังเล็กน้อย กว้างพอสมควร กระดูกไม่โผล่โปน
.
1
2.3.3 สะโพก กว้าง หนา กลม เต็ม และลึก
8
8
2.4 เท้าและขา ตรงยาวพอสมควร ข้อต่อแข็งแรง ขาหลังเมื่อมองด้านท้ายตั้งตรงใต้ข้อขาลงไปเอียงไปข้างหน้าเล็กน้อย เท้าได้สัดส่วน ขนาดพอเหมาะ
7
7
2.5 ความสมบูรณ์ของกล้ามเนื้อ มีการเจริญของกล้ามเนื้ออย่างสมบูรณ์ ขาหน้าอยู่ห่างกันพองาม ขาใหญ่แข็งแรงมีกล้ามเนื้อคลุมเต็ม มองจากด้านท้ายกล้ามเนื้อสะโพกกลมเต็ม
7
7
รวม
55
56
3. ลักษณะประจำพันธุ์และลักษณะทางด้านการสืบพันธุ์
.
.
3.1 สี เทาหรือแดง สีเดียวตลอดทั้งตัวหรือสองสีเหลือบผสมกัน ความเข้มหลายระดับ
.
.
3.2 ศีรษะ หน้าผากกว้าง แบน รูจมูกกว้าง ดวงตาแจ่มใสตั้งห่างกันพองาม หูยาวและกว้าง โคนเขาห่างกันพอควร ริมฝีปากดำ
4
4
3.3 คอและลำคอ คอสั้น ราบเรียบทั้งสองข้าง มีเหนียงหย่อนยานพอสมควร
2
2
3.4 ตะโหนก ตั้งตรงกลางสันไหล่ รูปร่างคล้ายเมล็ดมะม่วงหิมพานต์โค้งย้อยไปทางหลังเล็กน้อย ตัวเมียมีตะโหนกบ้างแต่ไม่ใหญ่
.
.
3.5 หนังหุ้มลึงค์และสะดือ หย่อนยานปานกลาง แนบติดกับลำตัว
3
2
3.6 หาง ต่อกับลำตัวแนวเดียวกับกระดูกสันหลัง หางค่อนข้างยาว พู่หางสีดำ
.
.
3.7 ลักษณะทางเพศ
.
.
3.7.1 เต้านม ขยายแนบติดพื้นท้องไปข้างหน้า ส่วนท้ายของเต้านมตั้งได้สัดส่วน หัวนมไม่เล็กหรือใหญ่เกินไป วางอยู่ในแนวรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส
.
4
3.7.2 ถุงอัณฑะ มีลูกอัณฑะ 2 ลูก ขนาดใหญ่พอควร มีขนาดเท่ากัน
4
.
3.8 ลักษณะการปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อม ผิวหนังหนาคลุมด้วยขนที่ละเอียดไม่ยาวเกินไป หนังหลวมเล็กน้อย เหนียงหย่อนยานพับไปมาตั้งแต่คอหอยถึงหน้าอก หนังใต้ท้องหลวม ยืดหยุ่น นุ่มพอควร
4
4
รวม
17
16
4. อุปนิสัยและอารมณ์ ปราดเปรียว แจ่มใส ไม่ดุร้าย ฝึกหัดง่าย
6
6
รวม
100
100
 
2. ลักษณะมาตรฐานของโคพันธุ์พื้นเมือง
คะแนน
พ่อพันธุ์
แม่พันธุ์
1. ลักษณะประจำพันธุ์และลักษณะด้านการสืบพันธุ์
.
.

ลักษณะที่เป็นโคพื้นเมืองไทย

10
10

สี                             : เหลือง น้ำตาล แดง น้ำตาล-แดง น้ำตาล-ดำ เทา ดำ

.
.

หน้า                       : สั้นถึงปานกลาง หน้าผากแบน

.
.

หู                             : เล็ก กางแนวราบ หรือปลายตกเล็กน้อย

.
.

เหนียงคอ              : บางเรียบไม่พันซ้อนเป็นกลีบ

.
.

หนังสะดือ            : สั้นติดพื้นท้อง

.
.

ตะโหนก               : ขนาดเล็กถึงปานกลาง

.
.

เนื้อจมูก ขนพู่หาง กีบ : สีดำ หรือน้ำตาล

.
.

ลักษณะทางด้านการสืบพันธุ์

10
10

อัณฑะ   : ขนาดใหญ่เท่ากันทั้งสองข้างเหมาะสมกับอายุ วางในตำแหน่งที่พอเหมาะสมไม่หดสั้นหรือหย่อนยาน

.
.

ลึงค์        : ตรงไม่คดงอ แนบกระชับพื้นท้อง

.
.

เต้านม หัวนม : ขนาดใหญ่พอเหมาะ หัวนมเท่ากันทั้ง 4 หัว อยู่ในตำแหน่งที่พอเหมาะ

.
.
รวม
20
20
2. ลักษณะรูปร่างโดยทั่วไป
20
20
เน้นไปทางความน่าดู รูปร่างสมส่วน ขนาดเหมาะสมกับอายุ สัดส่วน และท่วงท่า หรือความแข็งแรงของโครงร่าง และอวัยวะต่างๆ ขนเรียบละเอียด ผิวเป็นมัน
.
.
3. รูปทรงความสมบูรณ์ทั่วไป
50
50
พิจารณาถึงรูปทรง ลักษณะการเป็นโคเนื้อ ความสมบูรณ์ของร่างกาย มัดกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะความสมบูรณ์และขนาดของตำแหน่งที่บ่งบอกถึงความสามารถในการให้เนื้อ อาทิ ขนาดของสันหลัง ตะโหนก เป็นต้น ลักษณะท่าทางการเดิน เดินตรง ท่าทางแข็งแรงดูดีกำลัง และพิจารณาส่วนอื่นๆที่บ่งบอกถึงสุขภาพ ความสมบูรณ์ของร่างกาย
.
.
4. อุปนิสัยและอารมณ์
.
.
ปราดเปรียว แจ่มใส ไม่ดุร้าย ฝึกหัดง่าย
10
10
รวม
100
100
 
3. ลักษณะผิดปกติที่ไม่พึงประสงค์
3.1 หน้าบิดเบี้ยว
3.2 ปากนกแก้ว
3.3 ลักษณะขากรรไกรที่ผิดปกติ
3.4 ลักษณะขา ขากะเผลก ขากระตุกหรือขาทก ขาเหยียดตรงแบบเสาโทรเลข ข้อเข่าคด ขาหน้าผิดปกติ ข้อเท้าอ่อนแอ
3.5 เท้า กีบเล็ก คด เบี้ยว
3.6 ขนาดไม่ได้มาตรฐาน เช่น แคระ แกร็น
3.7 ลูกอัณฑะ มีอัณฑะข้าเดียว ลูกอัณฑะเคลื่อนลงสู่ถุงหุ้มลูกอัณฑะไม่สมบูรณ์ หรือไม่เคลื่อนลงสู่ถุงหุ้มลูกอัณฑะเลย ต้องคัดออก
3.8 หนังหุ้มลึงค์ หากหย่อนยาน ต้องคัดทิ้ง
3.9 สี ลำตัวลายทาง ลายเสือและเผือก จมูก ปาก กีบ ขนตา พู่หาง ที่มีสีผิดจากสีดำ ต้องคัดออก
3.10 ลูกแฝดสองเพศ เพศเมียจะเป็นลักษณะที่ไม่พึงประสงค์ต้องคัดออก
3.11 เป็นประสาท มีลักษณะตื่นเต้นตกใจง่าย ควบคุมอารมณ์ไม่อยู่หรือดุร้ายโดยไม่ทราบสาเหตุ ต้องคัดออกทันที
ลักษณะของลึงค์ที่หย่อนยาน
ลักษณะของลึงค์ที่เหมาะสม
ลักษณะของกีบเท้าที่ยาวเกินไป
ลักษณะกีบและข้อเท้าที่ตรงเกินไปทำให้ข้อเท้าบวม
ลักษณะกีบเท้าเล็กเกินไปทำให้ข้อเท้าบิดเบี้ยวเพราะต้องรับน้ำหนักมาก
   
ลักษณะของลูกอัณฑะที่สมบูรณ์
โคหนุ่มที่มีลักษณะสะโพกและขาหลังสมบูรณ์แบบ ยืนมั่นคง ลูกอัณฑะดี หางและพู่หางดี มีกล้ามเนื้อมาก
แม่โคตูดลีบ ช่วงบนใหญ่แต่ช่วงล่างเล็ก
ตะโหนกของโคเพศเมียที่มีขนาดเล็กตั้งอยู่กึ่งกลางไหล่ทั้งสองข้าง
ตะโหนกของโคเพศผู้ที่มีขนาดค่อนข้างใหญ่
ลักษณะขาหลังตรงเกินไป