::หน่วยผลิตพันธุ์กระบือ ::

หน้าที่ความรับผิดชอบ
เพื่อคัดเลือกกระบือพื้นเมืองที่มีพันธุกรรมของลักษณะทางเศรษฐกิจที่เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมการเลี้ยงดูของเกษตรกร
เพื่อวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีที่เหมาะสมรวมทั้งศึกษาการใช้เทคโนโลยีในการคัดเลือกกระบือที่มีพันธุกรรมยอดเยี่ยม กระจายพันธุ์สู่ฝูงกระบือเกษตรกร
เพื่อศึกษาแนวทางเพิ่มผลผลิตกระบือคุณภาพดีเพื่อการบริโภค  โดยมีรายละเอียดการดำเนิน ตามเป้าหมายการผลิตกระบือ ดังนี้

  1. การจัดการฟาร์ม
ศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์สุรินทร์ ได้จัดแบ่งกลุ่มกระบือเป็นฝูงๆ ตามสถานภาพ ดังนี้

1.1  ฝูงกระบือลูกอ่อน
เป็นกระบือคลอดใหม่ อายุแรกเกิด ถึง 2 เดือน ซึ่งต้องดูแลเอาใจใส่เป็นพิเศษ เนื่องจากลูกกระบือ มักติดเชื้อ  E coli ทำให้ท้องร่วง มีอัตราการตายสูง ซึ่งได้แก้ไขโดยกรอกยาซัลฟา และป้องกันโดยการย้ายคอกกระบือลูกอ่อนทุกๆ 4 เดือน เพื่อไม่ให้ติดเชื้อต่อเนื่อง ส่วนการกำจัดพยาธิ จะถ่ายพยาธิลูกกระบือ ตามโปรแกรม ดังนี้
ครั้งที่ 1  เมื่อลูกกระบือ อายุ 14-21 วัน
ครั้งที่ 2  เมื่อลูกกระบือ อายุ 60 วัน

 1.2  ฝูงกระบือผสมพันธุ์
ดำเนินการจัดฝูงผสมพันธุ์ตลอดปี  หลังจากแม่กระบือคลอดได้ 2 เดือน จะนำแม่กระบือเข้าผสมพันธุ์ โดยใช้อัตราส่วน พ่อ : แม่พันธุ์ 1 : 15 - 20 ตัว และใช้ระยะเวลาคุมฝูง 100 วัน ซึ่งคุมระหว่างช่วงเวลา 15.00 - 08.00 น. ก่อนเข้าผสมพันธุ์จะทำการฉีดวิตามิน AD3E ทั้งพ่อและแม่พันธุ์ และชั่งน้ำหนักแม่กระบือ ในระหว่างผสมพันธุ์ จะตัดหญ้าสดเสริมให้ลูกกระบือและพ่อพันธุ์ทุกวัน เมื่อพ่อพันธุ์คุมฝูงครบ 100 วัน หลังจากนั้น  2   เดือน  จะทำการตรวจท้อง  จัดแยกฝูงท้อง ส่วนตัวที่ไม่ท้อง  จะนำเข้าผสมพันธุ์ใหม่  
สำหรับการจัดการผสมพันธุ์กระบือสาวทดแทน   จะนำเข้าผสมพันธุ์เมื่ออายุเฉลี่ย   2   ปี
น้ำหนักเฉลี่ย 320 กก. ในอัตราแม่พันธุ์ จำนวน 25 - 30 ตัว  ต่อพ่อพันธุ์ 1 ตัว โดยหลีกเลี่ยงการผสมเลือดชิด ใช้ระยะเวลาคุมฝูง 300 วัน ซึ่งจะให้พ่อพันธุ์คุมฝูงช่วงเวลา 15.00-08.00 น.

1.3 ฝูงกระบือท้องและคลอด
กระบือที่มีอายุและระยะอ้มท้องใกล้เคียงกัน จะจัดเข้ารวมฝูงเดียวกัน จำนวน 25 - 30 ตัว กรณีแม่กระบือผอมหรือแพ้ฝูง จะจัดแยกเลี้ยงเสริมอาหารต่างหาก เพื่อให้แม่กระบืออุ้มท้องมีความสมบูรณ์ และเมื่อกระบือคลอด จะดำเนินการชั่งน้ำหนัก และวัดสัดส่วนขนาด แรกเกิด ภายใน 24 ชั่วโมง หลังจากนั้น 2-3 วัน จะทำการสักเบอร์หู (Ear Tattoo) ที่ใบหูข้างขวา และติดเบอร์หู  (Ear tag) ที่ใบหูข้างซ้ายของลูกกระบือ

1.4  ฝูงกระบือหย่านม
ขณะที่ลูกกระบืออยู่กับแม่ จะตัดหญ้าสดให้ภายในคอกทุกวัน พร้อมเสริมอาหารข้น และเมื่ออายุครบ 8 เดือนจะทำการหย่านมลูกกระบือ เป็นกลุ่ม (240 + 22  วัน ) โดยทำการชั่งน้ำหนักและวัดสัดส่วนขนาดหย่านม จัดแยกฝูงเข้าคอกหย่านม มีการจัดหญ้าสดเสริมและให้อาหารข้น ในอัตราส่วน 1 กก./ตัว/วัน ซึ่งจะดำเนินการคัดเลือกลูกระบือเข้าทดสอบสมรรถภาพ และคัดจำหน่ายทุกๆ 4 เดือน

1.5 อาหารและการให้อาหาร
อาหารหยาบจะมีหญ้าสดและอาหารหยาบสำรองซึ่งได้แก่ หญ้าหมักหญ้าแห้งและฟางแห้งส่วนอาหารข้นจะเสริมให้ลูกกระบือและพ่อพันธุ์ตลอดทั้งปี และกระบือแม่พันธุ์จะเสริมให้เฉพาะฤดูแล้ง โดยมีการให้อาหารตามฤดูกาล ดังนี้
- ฤดูฝน (มิ.ย - พย.) จะปล่อยกระบืออกแทะเล็มช่วงเช้าถึงบ่ายและตัดหญ้าสดเสริมในช่วงเย็น
- ฤดูแล้ง (ธค. - พค.)   จะปล่อยกระบือแทะเล็มช่วงเช้า        ส่วนช่วงบ่ายจะเสริมอาหารข้น
อัตรา  1  กก./ตัว/วัน   และให้หญ้าหมักหรือหญ้าแห้งหรือฟางแห้ง     ส่วนลูกกระบือฝูงหย่านม และพ่อพันธุ์
จะตัดหญ้าสดจากแปลงหญ้าสวนครัวเสริมให้กินทุกวัน   ส่วนแร่ธาตุ  จะเสริมแร่ธาตุก้อนทุกคอกตลอดทั้งปี

1.6  การสุขาภิบาล และการป้องกันโรค
-มีการทำความสะอาดคอกทุกวัน โดยนำมูลกระบือไปกองรวมเป็นปุ๋ยหมักทุกวัน และล้างปลักทุกๆ 2 สัปดาห์ โดยระบายน้ำจากปลักเข้าแปลงหญ้าสวนครัว
-  ดำเนินการตรวจโรค Tuberculosis ร่วมกับศูนย์วิจัยและพัฒนาการสัตวแพทย์ภาคตะวัน  ออกเฉียงเหนือตอนล่าง(สุรินทร์) และ Brucellosis  ร่วมกับสำนักสุขศาสตร์และสุขอนามัยที่  3  ปีละ 1 ครั้ง
-   ถ่ายพยาธิลูกกระบือตามโปรแกรมและกำจัดพยาธิภายนอกในลูกกระบือ
-   กำจัดวัชพืช เศษถุงพลาสติกบริเวณรอบคอก อย่างสม่ำเสมอ