ช่วยเหลือผู้ประสบภัยธรรมชาติ
. .

ความเป็นมา
...................ปัจจุบันสภาพภูมิอากาศของโลกเปลี่ยนแปลงไปมาก เนื่องมาจากการตัดไม้ทำลายป่าต้นน้ำลำธารเพื่อขยายพื้นที่ทำกินของราษฎร และการปล่อยก๊าซทำลายชั้นบรรยากาศของภาคอุตสาหกรรม ทำให้เกิดอุทกภัย และภัยแล้ง ทำความเสียหายต่อทรัพย์สิน และปศุสัตว์ของเกษตรกรรุนแรงขึ้น เกิดวิกฤติขาดอาหารสัตว์ และเกิดโรคระบาดสัตว์ขึ้น ปัญหาเหล่านี้หน่วยงานราชการต้องรีบเข้าไปแก้ไขอย่างทันท่วงที ก่อนที่จะทวีความรุนแรงเพิ่มขึ้น ฉะนั้นกรมปศุสัตว์จึงเตรียมความพร้อมด้านเสบียงสัตว์ไว้ล่วงหน้า โดยการผลิตทั้งหญ้าแห้ง หญ้าสด และหญ้าหมักไว้ที่ ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์ /สถานีพัฒนาอาหารสัตว์ ราษฎรที่ได้รับความเดือดร้อนสามารถขอรับบริการได้โดยติดต่อผ่านทาง ปศุสัตว์อำเภอ หรือปศุสัตว์จังหวัดในพื้นที่ และในกรณีที่เป็นพื้นที่เกิดภัยแล้งหรืออุทกภัยซ้ำซากเกษตรกรสามารถขอคำปรึกษาจากศูนย์ฯ/สถานีฯในการเก็บสำรองเสบียงสัตว์ไว้ใช้เองในยามขาดแคลน นอกจากนี้ กรมปศุสัตว์ยังมีกิจกรรมส่งเสริมกลุ่มเกษตรกร (กลุ่มนาหญ้า)ให้ผลิตเสบียงสัตว์ไว้จำหน่ายเกษตรกรผู้เลี้ยงสัตว์อีกด้วยวัตถุประสงค์
1.เพื่อผลิตเสบียงสัตว์สำรองไว้ช่วยเหลือเกษตรกรเมื่อประสบภัยธรรมชาติ
2.เพื่อสนับสนุนให้เกษตรกรในพื้นที่เสี่ยงผลิตเสบียงสัตว์ไว้ใช้ในยามขาดแคลน
3.เพื่อส่งเสริมเกษตรกรผลิตเสบียงสัตว์จำหน่ายให้เพียงพอต่อความต้องการของผู้เลี้ยงสัตว์
เป้าหมายปีงบประมาณ พ.ศ.2554
1. ผลิตเสบียงสัตว์สำรอง
...สำนักพัฒนาอาหารสัตว์ได้รับงบประมาณให้ผลิตเสบียงสัตว์ เพื่อสำรองไว้ช่วยเหลือเกษตรกรเมื่อประสบภัยธรรมชาติ และสนับสนุนกิจกรรมของกรมปศุสัตว์ โดยให้ ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์ และสถานีพัฒนาอาหารสัตว์ จำนวน 29 แห่ง ดำเนินการผลิตหญ้าแห้ง หญ้าสด และหญ้าหมัก สำรองไว้บริการเกษตรกรได้ทันที
1.1 แผนการผลิตเสบียงสัตว์ปีงบประมาณ 2555
ที่ ชนิดเสบียงสัตว์ที่ผลิต แผน (กิโลกรัม)1 หญ้าแห้ง 4,480,0002 หญ้าหมัก 40,0003 หญ้าสด 1,910,000 รวม 6,430,0001.2 วิธีการช่วยเหลือเกษตรกรเมื่อประสบภัยธรรมชาติ
...ในเบื้องต้นกรมปศุสัตว์จะจัดทำแผนการจัดสรรและสำรองหญ้าแห้งช่วยเหลือภัยธรรมชาติ เพื่อสรรโควต้าหญ้าแห้งให้สำนักงานปศุสัตว์จังหวัด สำนักสุขศาสัตว์และสุขอนามัยที่1-9 และคลังเสบียงสำนักพัฒนาอาหารสัตว์ เมื่อเกิดภัยธรรมชาติขึ้นทางจังหวัดจะประกาศเป็นพื้นที่ที่ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉิน เกษตรกรสามารถแจ้ง ปศุสัตว์อำเภอ หรือปศุสัตว์จังหวัด ขอรับแจกหญ้าแห้งได้ทันที และทางปศุสัตว์อำเภอจะออกสำรวจจำนวนสัตว์ที่ขาดแคลนอาหาร และพื้นที่ปลูกหญ้าของเกษตรกรที่ได้รับความเสียหาย ซึ่งเกษตรกรที่ได้รับความเดือดร้อนสามารถแจ้งให้ปศุสัตว์อำเภอได้ในช่วงนี้ เพื่อรายงานต่อคณะกรรมการ กชภอ. และ กชภจ. ตามลำดับต่อไป โดย ขออนุมัติเงินงบประมาณจาก เงินทดรองราชการเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉินของจังหวัด ตามหลักเกณฑ์วิธีปฏิบัติปลีกย่อยเกี่ยวกับการให้ความช่วยเหลือด้านการเกษตรผู้ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉิน พ.ศ.2552 แล้วเบิกเงินค่าใช้จ่ายต่างๆเช่น ค่าใช้จ่ายในการขนส่งเสบียงสัตว์ ค่าอาหารสัตว์ ค่าเวชภัณฑ์ และค่าเมล็ดพันธุ์พืชอาหารสัตว์ หรือหน่อพันธุ์พืชอาหารสัตว์ ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์/สถานีพัฒนาอาหารสัตว์มีหน้าที่จ่ายเสบียงสัตว์ตาม ระเบียบกรมปศุสัตว์ว่าด้วยการจำหน่ายแจกจ่ายพันธุ์พืชอาหารสัตว์และเสบียงสัตว์ปีพ.ศ.2546
1.3 ขั้นตอนการแจกเสบียงสัตว์ช่วยเหลือภัยธรรมชาติ
- จังหวัดประกาศเป็นพื้นที่ภัยพิบัติฉุกเฉิน (ภัยแล้ง/อุทกภัย)
- ปศอ. ออกสำรวจรายชื่อเกษตรกรที่ประสบภัยธรรมชาติ เพื่อขอรับการสนับสนุนเสบียงสัตว์
- ปศจ. หนังสือแจ้งศูนย์ฯ/สถานีฯ พร้อมรายชื่อเกษตรกร
- เกษตรกรนำหนังสือไปขอรับเสบียงสัตว์ที่ศูนย์ฯ/สถานีฯ
- ปศจ. รายงานผลการช่วยเหลือเกษตรกรส่งอธิบดีกรมปศุสัตว์
- ศูนย์ฯ/สถานีฯ รายงานผลการจ่ายเสบียงสัตว์ ส่งสำนักพัฒนาอาหารสัตว์
2. การสนับสนุนให้เกษตรกรผลิตเสบียงสัตว์สำรอง
.........ในพื้นที่ที่มีน้ำท่วมซ้ำซากหรือแห้งแล้งซ้ำซากนั้นศูนย์วิจัยฯ/สถานีพัฒนาอาหารสัตว์จะส่งเจ้าหน้าที่ไปให้คำแนะนำแก่เกษตรกรผลิตเสบียงสัตว์ สำรองไว้ใช้เองในยามขาดแคลน โดยจะนำเครื่องจักรกลเกษตร เช่น รถแทรกเตอร์ และเครื่องอัดหญ้าแห้ง ออกไปสนับสนุนกลุ่มเกษตรกร ส่วนวัสดุที่ใช้เกษตรกรต้องหามาเอง เช่น ฟางแห้ง หญ้าแห้ง ลวดมัดหญ้า และน้ำมันเชื้อเพลิง ในปี 2554 มีเป้าหมายสนับสนุนเกษตรกร 3,010 ราย ผลิตเสบียงสัตว์ทั้งสิ้น 6,280,000 กิโลกรัม
3.สนับสนุนเกษตรกรผลิตเสบียงสัตว์เพื่อการจำหน่าย(นาหญ้า)
...เนื่องจากปริมาณเสบียงสัตว์ที่กรมปศุสัตว์ผลิตไว้ใช้ในกรณีฉุกเฉินเท่านั้น ไม่เพียงพอที่จะบริการเกษตรกรทั้งประเทศ จึงสนับสนุนให้เกษตรกรมีอาชีพผลิตเสบียงสัตว์จำหน่าย (โครงการนาหญ้าฯ) ไว้รองรับ โดยเมื่อเกิดภัยธรรมชาติขึ้นมาในพื้นที่ใกล้เคียง เกษตรกรผู้เลี้ยงสัตว์สามารถหาซื้อเสบียงสัตว์จากกลุ่มนาหญ้าฯได้ทันที หรือ ใช้งบจังหวัดจัดซื้อไปแจกเกษตรกรได้ ตามรายชื่อกลุ่มเกษตรกรโครงการนาหญ้าฯ ชื่อประธานกลุ่ม พร้อมที่อยู่ และเบอร์โทรศัพท์
)
4.การช่วยเหลือเกษตรกรภายหลังจากเกิด ภัยธรรมชาติ
...หลังจากที่หน่วยงานราชการเข้าไปช่วยเหลือเกษตรกรที่ประสบภัยธรรมชาติ เป็นการฉุกเฉิน ด้วยการแจกเสบียงสัตว์แล้ว แต่เนื่องจากแปลงหญ้าสาธารณะ และแปลงหญ้าส่วนตัวได้รับความเสียหาย จำเป็นต้องได้รับการฟื้นฟูให้สามารถใช้เลี้ยงสัตว์ต่อไปได้ด้วย ฉะนั้นสำนักงานปศุสัตว์ควรดำเนินการดังนี้
4.1 การสำรวจทุ่งหญ้าเลี้ยงสัตว์ที่ได้รับความเสียหาย
- ให้ ปศอ. สำรวจแปลงหญ้าเลี้ยงสัตว์สาธารณะ และแปลงหญ้าส่วนตัว ที่ได้รับความเสียหายและจำเป็นต้องได้รับการฟื้นฟูสภาพ
- ให้ ปศจ. ดำเนินการช่วยเหลือพันธุ์พืชอาหารสัตว์ (เมล็ดพันธุ์พืชอาหารสัตว์) ตามหลักเกณฑ์วิธีปฏิบัติปลีกย่อยเกี่ยวกับการให้ความช่วยเหลือด้านการเกษตรผู้ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉิน พ.ศ. ๒๕๕๒
- เบิกจากเงินทดรองราชการเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉินของจังหวัด
- แปลงหญ้าเลี้ยงสัตว์สาธารณะ ที่ได้รับความเสียหาย ให้ดำเนินการช่วยเหลือพันธุ์พืชอาหารสัตว์ ในปริมาณที่สอดคล้องกับขนาดของพื้นที่ที่ได้รับความเสียหาย และใช้เมล็ดพันธุ์พืชอาหารสัตว์ไม่เกินไร่ละ 2 กิโลกรัม และหรือใช้หน่อพันธุ์หรือท่อนพันธุ์ไม่เกินไร่ละ 250 กิโลกรัม
- แปลงหญ้าเลี้ยงสัตว์ส่วนตัวของเกษตรกรที่ได้รับความเสียหายให้ดำเนินการช่วยเหลือในปริมาณที่สอดคล้องกับขนาดของพื้นที่ที่ได้รับความเสียหาย แต่ไม่เกินรายละ 20 ไร่ และใช้เมล็ดพันธุ์พืชอาหารสัตว์ไม่เกินไร่ละ 2 กิโลกรัม และหรือใช้หน่อพันธุ์ หรือท่อนพันธุ์ไม่เกิน ไร่ละ 250 กิโลกรัม
- ราคาเมล็ดพันธุ์พืชอาหารสัตว์ ที่จะให้ความช่วยเหลือ ตามข้อ (1) และ(2)กำหนดให้ราคาเมล็ดพันธุ์พืชอาหารสัตว์ไม่เกินกิโลกรัมละ 110 บาท
หน่อพันธุ์หรือท่อนพันธุ์พืชอาหารสัตว์ ไม่เกินกิโลกรัมละ 2.50 บาท
ผลการดำเนินงานปีงบประมาณ พ.ศ.2554
1.ผลผลิตเสบียงสัตว์
ที่ ชนิดเสบียงสัตว์ที่ผลิต แผน(กิโลกรัม) ผล(กิโลกรัม)2 หญ้าแห้ง 4,400,000 4,750,6353 หญ้าหมัก 40,000 42,8104 หญ้าสด 4,910,000 5,779,025รวม 9,350,000 10,572,470หมายเหตุ ...ผลงานสะสมตั้งแต่เดือน ตุลาคม 2553ถึง เดือน กันยายน 2554
2. ผลการใช้เสบียงสัตว์
2.1 ผลการช่วยเหลืออุทกภัย
......................ศูนย์วิจัยฯ/สถานีพัฒนาอาหารสัตว์ ได้ใช้เสบียงสัตว์ช่วยเหลือเกษตรกรที่ประสบอุทกภัยทั้งภาคเหนือ-ภาคกลาง-ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ-และภาคใต้รรวมทั้งสิ้น3,092,360กิโลกรัม เกษตรกรได้รับความช่วยเหลือรวม 15,443ราย ใน 49 จังหวัด
จำนวนเสบียงสัตว์ช่วยเหลืออุทกภัย
ที่ ชนิดเสบียงสัตว์ จำนวน(กิโลกรัม) 1 พืชอาหารสัตว์แห้ง 1,867,640 2 พืชอาหารสัตว์หมัก 4,150 3 พืชอาหารสัตว์สด 1,220,570 รวม 3,092,360
2.2.ผลการช่วยเหลือภัยแล้ง
.. ศูนย์ฯ/สถานีฯ จ่ายเสบียงสัตว์ช่วยเหลือเกษตรผู้ประสบภัยแล้ง รวมทั้งสิ้น 2,702,031 กิโลกรัม ของการใช้เสบียงสัตว์ทั้งหมด เกษตรกรได้รับการช่วยเหลือทั้งสิ้นรวม 8,788 ราย 36 จังหวัด
จำนวนเสบียงสัตว์ช่วยเหลือภัยแล้ง
ที่ ชนิดเสบียงสัตว์ จำนวน(กิโลกรัม) 1 พืชอาหารสัตว์แห้ง 943,670 2 พืชอาหารสัตว์หมัก 225,350 3 พืชอาหารสัตว์สด 1,533,011 รวม 2,702,031