ความเป็นมา
กองบำรุงพันธุ์สัตว์ กรมปศุสัตว์ ได้ดำเนินการพัฒนาปรับปรุงพันธุ์สัตว์ชนิดต่างๆ สู่ประชาชนทั่วไป สำหรับสัตว์ปีกกรมปศุสัตว์ผลิตลูก ปีละ 1.6 ล้านตัว สำหรับจำหน่ายให้เกษตรกรและสนับสนุนโครงการต่างๆ ดังนั้น เพื่อให้ประชาชนได้มีส่วนร่วมในการผลิตสัตว์ปีก และเป็นอาชีพที่ยั่งยืน กรมปศุสัตว์ได้ดำเนินการสร้างและพัฒนาเครือข่ายขึ้นมาเพื่อให้เป็นตัวแทนของกรมปศุสัตว์ในการผลิตสุ่เกษตรกรรายอื่นๆ ต่อไป ภายใต้การกำกับ และดูแลของกรมปศุสัตว์ ซึ่งดำเนินงานโดยกองบำรุงพันธุ์สัตว์มีทั้งฟาร์มเครือข่าย เกษตรกรเครือข่าย เครือข่ายอื่นๆ (เครือข่ายผู้ชำแหละไก่,เครือข่ายผู้จำหน่ายไก่สด) โดยพันธุ์สัตว์ปีก ที่ใช้ในเครือข่ายมีทั้งเป็ดไข่,เป็ดเนื้อ,ไก่พื้นเมือง,ไก่ลูกผสมพื้นเมืองฯ
การพัฒนาเครือข่ายสัตว์ปีก เริ่มโดยทำการศึกษาวิจัยในรูปโครงการนำร่อง เพื่อนำปรับปรุงให้เหมาะสมแก่เครือข่ายต่างๆ โดยมีการเริ่มโครงการนำร่องดังนี้
1.เครือข่ายเกษตรกรเลี้ยงไก่พื้นเมือง ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2547
2.เครือข่ายฟาร์มเลี้ยงไก่พื้นเมือง/ลูกผสมพื้นเมืองฯ ตั้งแต่ปี 2548
3.เครือข่ายผู้ชำแหละไก่และผู้จำหน่ายไก่สด ตั้งแต่ปี 2551
ฟาร์มเครือข่าย หมายถึง เกษตรกรที่ซื้อพันธุ์สัตว์ปีกของกรมปศุสัตว์ โดยเลี้ยงแม่พันธุ์มากกว่า 100 แม่ ซึ่งฟาร์มเครือข่ายที่ผลิตลูกพันธุ์แท้พ่อและแม่พันธุ์ต้องเป็นพันธุ์ของกรมปศุสัตว์ สำหรับฟาร์มผลิตลูกผสมฯ พ่อหรือแม่พันธุ์ของกรมปศุสัตว์
เกษตรกรเครือข่าย หมายถึง เกษตรกรรายย่อยที่เลี้ยงสัตว์ปีกพันธุ์ของกรมปศุสัตว์ โดยดำเนินงานในรูปของกลุ่มเกษตรกร เมื่อกลุ่มฯแจ้งสมัครขอแจ้งสมัครร่วมเป็นเครือข่าย กรมปศุสัตว์จะพิจารณาคุณสมบัติ,ประชุมชี้แจง,ตรวจสภาพความพร้อมของสถานที่เลี้ยงและความพร้อมของเกษตรกรในการเก็บข้อมูลวิจัยต่างๆ เมื่อผ่านการคัดเลือก กรมปศุสัตว์จะสนับสนุนพันธุ์สัตว์ปีกอายุ 3 เดือน กรณีไก่เพศผู้ 2 ตัว เพศเมีย 10 ตัว,เป็ดเทศเพศผู้ 1 ตัว เพศเมีย 5 ตัว
หมายเหตุ : สำหรับไก่ประดู่หางดำเชียงใหม่ รับสมัครเฉพาะกลุ่มเกษตรกรที่มีสมาชิก 5 - 10 ราย เฉพาะใน จ.ลำปาง จ.ลำพูน จ.เชียงใหม่
เครือข่ายอื่น หมายถึง เครือข่ายที่มีการใช้ประโยชน์จากพันธุ์สัตว์ปีกของกรมปศุสัตว์ เช่น เครือข่ายผู้เลี้ยงไก่ขุน,ผู้ชำแหละและแปรรูปไก่,ผู้จำหน่ายไก่สด
เครือข่ายของกรมปศุสัตว์ที่กำลังดำเนินการอยู่ มีดังนี้
- เครือข่ายไก่พื้นเมือง
- เครือข่ายเป็ดเทศ
- เครือข่ายเป็ดไข่