กรมปศุสัตว์
   ความเป็นมา
   วัตถุประสงค์
   การบริหารโครงการ
   การให้บริการ
   คุณสมบัติของเกษตรกร
   การขอรับบริการ
   ผลการดำเนินงาน
   แนวทางการดำเนินโครงการ
   การรับบริจาค
   สถานที่ติดต่อโครงการฯ
   เอกสารเผยแพร่
  | | |

     
 
โครงการตัวอย่าง

1. โครงการหมู่บ้านกระบืองาม
ในพื้นที่สำนักสุขศาสตร์สัตว์และสุขอนามัยที่ 4

วัตถุประสงค์
        เพื่ออนุรักษ์พันธุกรรมกระบือที่มีลักษณะดีให้คงอยู่ในฝูงกระบือของเกษตรกร และกระจายพันธุ์กระบือที่มีลักษณะดี ในกลุ่มอนุรักษ์และพัฒนากระบือ

สถานที่ดำเนินโครงการ
        หมู่ที่ 1 ตำบลดอนช้าง อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น

ระยะเวลาเริ่มดำเนินโครงการ
เริ่มดำเนินการเมื่อวันที่ 26 เมษายน 2544

การดำเนินโครงการ
        1. จัดตั้งกลุ่มอนุรักษ์และพัฒนากระบือหมู่บ้านกระบืองาม
        2. ธคก. ให้การสนับสนุนงบประมาณจัดซื้อแม่กระบือ จำนวน 25 ตัว และพ่อกระบือ จำนวน 10 ตัว (คุมฝูงประจำกลุ่ม หมู่ที่ 1 ตำบลดอนช้าง อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น จำนวน 1 ตัว)
        3. ทำสัญญายืมเพื่อการผลิตตามระเบียบของ ธคก. กับเกษตรกร จำนวน 25 ราย


ผลการดำเนินโครงการ
        1. มีลูกกระบือเกิด จำนวน 69 ตัว แบ่งเป็นเพศผู้ จำนวน 27 ตัว เพศเมีย จำนวน 42 ตัว รายละเอียดดังนี้

รายการ
จำนวนลูกเกิด
คงเหลือลูกกระบือมีชีวิต
หมายเหตุ
เพศผู้
เพศเมีย
รวม
เพศผู้
เพศเมีย
รวม
  ลูกกระบือตัวที่ 1
7
18
25
7
17
24
ของ ธคก.
  ลูกกระบือตัวที่ 2
10
15
25
10
13
23
ของเกษตรกร
  ลูกกระบือตัวที่ 3
8
8
16
8
7
15
ของเกษตรกร
  ลูกกระบือตัวที่ 4
2
1
3
2
1
3
ของเกษตรกร
รวม
27
42
69
27
38
65

        2. ลูกกระบือตัวที่ 1 เพศเมีย จำนวน 17 ตัว ซึ่งเป็นกรรมสิทธิ์ของ ธคก. ได้ขยายสู่เกษตรกรรายใหม่ จำนวน 17 ราย
        3. ลูกกระบือตัวที่ 1 เพศผู้ จำนวน 7 ตัว ซึ่งเป็นกรรมสิทธิ์ของ ธคก. จำหน่ายให้เกษตรกร และนำเงินเข้าโครงการ เป็นเงิน 66,400 บาท
        4. กระบือพ่อพันธุ์ประจำกลุ่มสามารถให้บริการผสมพันธุ์ทั้งในกลุ่มและนอกกลุ่ม

ประเมินมูลค่ากระบือซึ่งจะเป็นกรรมสิทธิ์ของเกษตรกรเมื่อครบสัญญา 5 ปี
        1. กระบือแม่พันธุ์ จำนวน 25 ตัว ๆ ละ 20,000 บาท มูลค่า 500,000 บาท
        2. ลูกกระบือตัวที่ 2 จำนวน 23 ตัว ๆ ละ 10,000 บาท มูลค่า 230,000 บาท
        3. ลูกกระบือตัวที่ 3 จำนวน 15 ตัว ๆ ละ 8,000 บาท มูลค่า 120,000 บาท
        4. ลูกกระบือตัวที่ 4 จำนวน 3 ตัว ๆ ละ 5,000 บาท มูลค่า 15,000 บาท
                                รวมมูลค่า 865,000 บาท

สรุปการดำเนินโครงการ
        เกษตรกรมีความพอใจในโครงการนี้เป็นอย่างมากเพราะเกษตรกรได้รับประโยชน์โดยตรง ทำให้เกษตรกรรุ่นแรก จำนวน 25 ราย ซึ่งจะครบกำหนดตามสัญญายืมเพื่อการผลิต 5 ปี ในวันที่ 26 เมษายน 2549 จะมีกระบือเป็นกรรมสิทธิ์ของตนเอง จำนวน 2-4 ตัว และสิ่งสำคัญที่ให้เกษตรกรเอาใจใส่ดูแลกระบือเป็นอย่างดี เพราะถือว่าโครงการธนาคารโค-กระบือเพื่อเกษตรกรตามพระราชดำริ เป็นโครงการพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจึงถือเป็นสิริมงคลแก่ตนเองและครอบครัว

 

 

2. การบริหารโครงการธนาคารโค-กระบือเพื่อเกษตรกร
ตามพระราชดำริ อำเภอนาโยง จังหวัดตรัง
โดยให้ชุมชนมีส่วนร่วม

ความเป็นมา
        เนื่องในวโรกาสมหามงคลสมัย เฉลิมพระชนมพรรษาครบ 6 รอบ 72 พรรษา จังหวัดตรังร่วมกับคณะสงฆ์ พ่อค้า ประชาชน คหบดี และประชาชน ชาวอำเภอนาโยง และได้รับการสนับสนุนแม่โค จากโครงการธนาคารโค-กระบือเพื่อเกษตรกร ตามพระราชดำริ กรมปศุสัตว์ ได้จัดพิธีไถ่ชีวิตโค เพื่อถวายเป็นพระราชกุศล แด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในวันที่ 29 พฤศจิกายน 2542 ณ วัดรัตนาภิมุข อำเภอนาโยง จังหวัดตรัง โดยมอบโคพื้นเมือง จำนวน 73 ตัว ให้เกษตรกร จำนวน 73 ราย ยืมเพื่อการผลิตตามระเบียบของ ธคก.

ผลการดำเนินการ
        การดำเนินโครงการมีผลผลิตเป็นลูกโคพื้นเมืองตัวที่ 1 จำนวน 73 ตัว (ซึ่งเป็นกรรมสิทธิ์ของเกษตรกร ตามระเบียบ ธคก.ปี 36) คิดเป็น 100 % และแม่โคทุกตัวให้ลูกแล้ว 3-4 ตัว และมีแม่โคบางตัวให้ลูกถึง 5 ตัว

การบริหารจัดการโครงการ
        การบริหารโครงการธนาคารโค-กระบือเพื่อเกษตรกร ตามพระราชดำริของอำเภอนาโยง จังหวัดตรัง ได้มีการนำชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการบริหารจัดการ ซึ่งมีวัด โดยท่านพระครูสูทธิโสภณ เจ้าอาวาสวัดรัตนาภิมุข เป็นศูนย์กลาง ในฐานะผู้ริเริ่มโครงการ ได้ร่วมกับเจ้าหน้าที่ของสำนักงานปศุสัตว์จังหวัดตรัง ออกติดตามตรวจเยี่ยมเกษตรกรผู้เลี้ยงโคอย่างสม่ำเสมอ มีการแต่งตั้งคณะกรรมการของแต่ละตำบล เพื่อเป็นเครือข่ายเกษตรกรช่วยเหลือราชการในการดูแล ติดตามโครงการ และประสานงานกับราชการ รวมทั้งชุมชนยังได้มีการจัดกิจกรรมต่างๆ เพื่อส่งเสริมให้เกษตรกรที่มีความประพฤติดี ซื่อสัตย์ และให้การดูแลโคเป็นอย่างงดี มีขวัญกำลังใจ อีกทั้งยังมีการประชาสัมพันธ์ให้สังคมได้มีส่วนร่วมในการรักษาหวงแหนแม่โค ซึ่งถือว่าเป็นสมบัติส่วนรวม เช่นได้มีการจัดงาน “ประเพณีทำขวัญและประกวดแม่โคพระราชทาน” ประจำปี 2545 และได้มีการมอบรางวัลให้กับเกษตรกรผู้ชนะเลิศการประกวด ซึ่งการจัดงานดังกล่าวเกิดจากความร่วมมือระหว่างราชการพระสงฆ์ พ่อค้า และประชาชน เป็นการบูรณาการของชุมชนอย่างแท้จริง
        โครงการธนาคารโค-กระบือเพื่อเกษตรกร ตามพระราชดำริ อำเภอนาโยง ได้ดำเนินการบรรลุวัตถุประสงค์ ทำให้ครอบครัวของเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการมีความเป็นอยู่ดีขึ้น เนื่องจากท่านพระครูสุทธิโสภณ เจ้าอาวาสวัดรัตนาภิมุขเสียสละความสงบสุขส่วนตัวในการให้ความช่วยเหลือราชการ ช่วยกำกับดูแลท่านมีบทบาทสำคัญในการตรวจติดตาม การสร้างขวัญกำลังใจ และมีวิสัยทัศน์ในการให้ประชาชนและสังคมมีส่วนร่วมดูแล รักษาแม่โคตามโครงการ และในลำดับสุดท้ายจะให้เกษตรกรกำกับดูแลกันเอง เพื่อสร้างความแข็งแกร่งของชุมชน ทำให้การดำเนินโครงการมีความยั่งยืน
        การบริหารโครงการในลักษณะดังกล่าว น่าจะเป็นแบบอย่างในการขยายผลการปฏิบัติไปสู่ชุมชนอื่นๆ ในการบริหารโครงการธนาคารโค-กระบือ เพื่อเกษตรกร ตามพระราชดำริ ในสภาวการณ์ปัจจุบัน ซึ่งมีข้อจำกัดทั้งในด้านงบประมาณ และบุคลากรในพื้นที่

 



 

 

 
     


สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2550 กรมปศุสัตว์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
69/1 ถนนพญาไท แขวงทุ่งพญาไท เขตราชเทวี กรุงเทพฯ 10400
เสนอแนะ-ติชม: info@dld.go.th
โทร./โทรสาร 0-2653-4925
พัฒนาเว็บไซต์โดย ศูนย์สารสนเทศ กรมปศุสัตว์